Материалдарды жіберу

Авторларға арналған нұсқаулық

Журнал орыс, қазақ немесе ағылшын тілдеріндегі ғылыми бағыттар мен журнал бейініне сәйкес келетін, бұрын жарияланбаған мақала қолжазбаларын қабылдайды.

2. Қолжазба электрондық форматта (.doc форматтарында) ұсынылады.
3. Ғылыми мақала қолжазбасының құрылымына атауы, аннотациялары, кілт сөздері, негізгі ережелері, кіріспе, материалдар мен әдістер, нәтижелер, талқылау, қорытынды, қаржыландыру туралы ақпарат (бар болса), әдебиеттер тізімі, авторлар туралы ақпарат кіреді.
4. Қаріп кеглі – 12 (аннотация, кілт сөздер, әдебиет – 10, кесте мәтіні – 9-11), қаріп – Times New Roman, туралау – мәтін ені бойынша, аралық – бір, абзацтық шегініс – 0,8 см, шеттері: жоғарғы және төменгі – 2 см, сол және оң – 2 см.
5. Суреттер, кестелер, графиктер, диаграммалар және т.б. нөмірленуі және атауы (Мысалы, 1-сурет – Суреттің атауы) көрсетіле отырып, тікелей мәтінде ұсынылады. Суреттер, кестелер, графиктер мен диаграммалар саны мақаланың жалпы көлемінің 20%-нан аспауы тиіс (кейбір жағдайларда 30%-ға дейін).
6. Мақала қолжазбасының көлемі (атауын, авторлар туралы мәліметтерді, аннотацияны, кілт сөздерді, библиографиялық тізімді есептемегенде) кемінде 3 000 сөз болуы және 7 000 сөзден аспауы тиіс.

Мақаланың құрылымы:

Бірінші бет:

• Бірінші жол – МРНТИ немесе ҰДК индексі, туралау – сол жақ шеті бойынша, қаріп – қалың. Қолжазба тақырыбына сәйкес келетін МРНТИ индексін http://grnti.ru/ сайтында тексеру қажет.
• Мақаланың атауы мақаланың мәні мен мазмұнын көрсетуі және оқырманның назарын аударуы тиіс. Атауы қысқа, ақпараттық болуы және жаргон немесе аббревиатураларды қамтымауы тиіс. Тақырыптың оңтайлы ұзындығы – 5-7 сөз (кейбір жағдайларда 10-12 сөз). Мақала қолжазбасының атауы орыс, қазақ және ағылшын тілдерінде ұсынылуы тиіс. Мақала қолжазбасының атауы қалың қаріппен кіші әріптермен, туралау – ортасы бойынша ұсынылады.
• Мақаланың авторы(лары) – авторлар саны шектелмеген (қолжазбаның бірлескен авторларының санын 7-ден асырмау ұсынылады). Хат алмасу үшін автор зерттеудің барлық қатысушыларын (бір автордан артық болса), қолжазбаны жазуға жеткілікті үлес қосқандарды, авторлар тізіміне қосуды қамтамасыз етуі, сондай-ақ жариялау үшін журнал редакциясына ұсыну үшін қолжазбаның түпкілікті нұсқасын барлық авторлардан мақұлдауды алуы тиіс.
  • Авторлар туралы мәліметтер: аты-жөні, жұмыс орны (аффилиациясы), қала, ел, электронды пошта, ORCID – орыс, қазақ және ағылшын тілдерінде ұсынылады.
  • Авторлар туралы мәліметтер әдеттегі қаріппен кіші әріптермен, туралау – ортасы бойынша ұсынылады. Негізгі автор тізімде бірінші болып көрсетіледі, хат алмасу үшін автор (*) белгісімен көрсетіледі.
  • Хат алмасу үшін автор қолжазбаны басып шығарғанға дейін және одан кейін редакциямен хат алмасуды жүзеге асыратын және қолжазба бойынша барлық ескертулер мен түзетулерге жауап беретін автор болып табылады. Қолжазбаны тапсырған кезде жұмыс істейтін электрондық мекенжай мен байланыс деректерін көрсету маңызды.
  • Авторлардың белгілі бір жұмыс орнына тиесілігі фамилиясының алдындағы 1,2,3 үстіңгі индекстері түрінде көрсетіледі. Бір ұйымның авторлары бірдей үстіңгі санмен көрсетіледі.
  • Барлық авторлар үшін ORCID идентификациялық нөмірін белгідегі гиперсілтемені пайдалана отырып көрсету міндетті.
  • 1 Аты-жөні, 2 Аты-жөні*
  • 1 жұмыс орны (аффилиация), ел, қала
  • 2 жұмыс орны (аффилиация), ел, қала
  • • Хат алмасу үшін автор – аты-жөні, e-mail, жұмыс орны (аффилиация), ел, қала, индексі, ұйымы көрсетілген.

Ғылыми мақаланың құрылымы IMRAD стандарты бойынша құрылуы және атауын, аннотацияларды, кілт сөздерді, негізгі ережелерді, кіріспе, материалдар мен әдістерді, нәтижелерді, талқылауды, қорытындыны, қаржыландыру туралы ақпаратты (бар болса), әдебиеттер тізімін қамтуы тиіс.

• Аннотацияда зерттеудің мәні мен қолданылған әдістері баяндалуы, ең маңызды нәтижелері және олардың маңыздылығы қорытылуы тиіс. Аннотация көлемі орыс, қазақ және ағылшын тілдерінде кемінде 150 және 300 сөзден аспауы тиіс. Аннотация келесі МІНДЕТТІ тармақтарды қамтиды:
  • Зерттеу тақырыбы туралы кіріспе сөз.
  • Ғылыми зерттеудің мақсаты, негізгі бағыттары және идеялары.
  • Жұмыстың ғылыми және практикалық маңыздылығының қысқаша сипаттамасы.
  • Зерттеу әдіснамасының қысқаша сипаттамасы.
  • Зерттеу жұмысының негізгі нәтижелері мен талдауы, қорытындылары.
  • Жүргізілген зерттеудің құндылығы (осы жұмыстың тиісті білім саласына қосқан үлесі).
  • Жұмыс нәтижелерінің практикалық маңызы.
• Кілт сөздер/сөз тіркестері – орыс, қазақ және ағылшын тілдерінде кемінде 3 сөз/сөз тіркестері мақала мәтінін іздеуге және оның пәндік саласын анықтауға арналған.

Келесі беттер:

• Кіріспе
• Материалдар мен әдістер
• Нәтижелер және талқылау
• Қорытынды, тұжырымдар
• Алғыс (міндетті емес)
• Қаржыландыру көзі (бар болса)
• Әдебиеттер

Кіріспе келесі негізгі элементтерден тұрады:

• Тақырыпты таңдаудың негіздемесі; тақырыптың немесе мәселенің өзектілігі. Тақырыпты таңдаудың негіздемесінде алдыңғы зерттеушілердің тәжірибесін сипаттау негізінде проблемалық жағдайдың болуы туралы хабарланады (қандай да бір зерттеулердің болмауы, жаңа объектінің пайда болуы және т.б.).
• Тақырыптың өзектілігі осы объектіні зерттеуге деген жалпы қызығушылықпен анықталады, бірақ қолданыстағы сұрақтарға толық жауаптардың болмауымен, ол тақырыптың теориялық немесе практикалық маңыздылығымен дәлелденеді.
• Бұл бөлімде зерттелетін тақырып бойынша шетелдік авторлардың ағылшын тіліндегі іргелі және жаңа еңбектері (кемінде 15 еңбек), осы еңбектерді олардың ғылыми үлесі тұрғысынан талдау, сондай-ақ сіздің мақалаңызда толықтыратын зерттеудегі олқылықтар қамтылуы тиіс.
• Сіздің жұмысыңыздың объектісін, пәнін, мақсаттарын, міндеттерін, әдістерін, тәсілдерін, гипотезасын және маңызын анықтау. Зерттеу мақсаты тезисті дәлелдеумен, яғни зерттеу пәнін автор таңдаған аспектіде ұсынумен байланысты.

Материалдар мен әдістер – материалдар мен жұмыс барысының сипаттамасынан, сондай-ақ қолданылған әдістердің толық сипаттамасынан тұруы тиіс. Зерттеу материалының сипаттамасы оны сапалық және сандық қатынаста ұсынуды қамтиды. Материалдың сипаттамасы – қорытындылар мен зерттеу әдістерінің дұрыстығын анықтайтын факторлардың бірі.

Бұл бөлімде мәселенің қалай зерттелгені сипатталады: бұрын жарияланған белгіленген процедураларды қайталамай, толық ақпарат; жабдықты (бағдарламалық қамтамасыз етуді) сәйкестендіру және материалдарды сипаттау қолданылады, материалдар мен әдістерді пайдаланған кезде жаңашылдықты міндетті түрде енгізу қажет.

Ғылыми әдіснама мыналарды қамтуы тиіс:

• зерттеу сұрағы(сұрақтары);
• ұсынылатын гипотеза(лар) (тезис);
• зерттеу кезеңдері;
• зерттеу әдістері;
• зерттеу нәтижелері.

Нәтижелер мен талқылау – зерттеу барысында алынған нәтижелерге талдау жасалып, олар талқыланады. Зерттеу нәтижелері бойынша тұжырымдар келтіріліп, негізгі мазмұны ашылады. Бұл мақаладағы ең маңызды бөлімдердің бірі болып табылады. Бұл бөлімде өз жұмысыңыздың нәтижелеріне талдау жасап, оларды алдыңғы жұмыстармен, талдаулармен және тұжырымдармен салыстыра отырып талқылау қажет.

Қорытынды, тұжырымдар – осы кезеңдегі жұмысты жалпылау және қорытындылау; автордың ұсынылған мәлімдемесінің дұрыстығын растау және алынған нәтижелерді ескере отырып, ғылыми білімнің өзгеруі туралы автордың қорытындысы.

Қорытындылар абстрактілі болмауы тиіс, олар белгілі бір ғылыми саладағы зерттеу нәтижелерін жалпылау үшін, одан әрі жұмыс істеуге арналған ұсыныстарды немесе мүмкіндіктерді сипаттай отырып пайдаланылуы тиіс.

Қорытындының құрылымы келесі сұрақтарды қамтуы тиіс:

• Зерттеу мақсаттары мен әдістері қандай?
• Қандай нәтижелер алынды?
• Қандай қорытындылар бар?
• Әзірлемені енгізу, қолдану перспективалары мен мүмкіндіктері қандай?

Алғыс білдіру – зерттеу барысында көмек көрсеткен тұлғалар мен ұйымдарды атап өтіңіз (мысалы, аудармаға көмек көрсеткен, жазбаша қолдау көрсеткен немесе жұмысқа қажетті материалдар мен жабдықтар ұсынғандар).

Қаржыландыру көзі – Жобаның/бағдарламаның идентификациялық нөмірін және атауын, қаржыландырушы ұйымның атауын көрсету қажет.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі немесе Библиографиялық тізім кемінде 15 әдебиет атауынан тұрады, және жалпы атаулар санынан ағылшын тілінде кемінде 50% болуы тиіс. Бұл бөлімде ескеру қажет:

• Негізгі ғылыми жарияланымдар, осы ғылым саласында қолданылатын және автордың жұмысы негізделген озық зерттеу әдістері дәйексөз келтіріледі.
• Бұрын жарияланған өз жұмыстарыңызды шамадан тыс өзін-өзі дәйексөз келтіруден аулақ болыңыз.
• Энциклопедияларға, монографияларға, диссертацияларға және жалпы қолжетімді емес материалдарға сілтеме жасамау керек.
• Библиографиялық тізім мақала тақырыбы бойынша белгілі шетелдік авторлар мен зерттеушілер жариялаған іргелі және ең өзекті еңбектерді қамтуы тиіс.
• Әдебиеттер тізімі алфавиттік тәртіппен және мәтінде дәйексөз келтірілген ЖҰМЫСТАР ғана ұсынылады.
• Жұмысқа қатысы жоқ көптеген сілтемелердің болуына немесе өз жетістіктеріңіз туралы орынсыз пікірлерге жол берілмейді.
• Әлеуметтік-гуманитарлық бағыттағы мәтінде дәйексөз келтірілген жұмыстарға сілтемелер жақшада, жұмыстың бірінші авторын, шыққан жылын: бет нөмірін(-терін) көрсете отырып беріледі. Мысалы, (Залесский 1991: 25).
• Жаратылыстану ғылыми мақалалары үшін сілтемелер мәтінде дәйексөз келтірілген жұмыстар пайда болған кезде нөмірленуін көрсете отырып, төртбұрышты жақшада ресімделеді.
• Егер әдебиеттер тізімінде бір автордың бір жылда шыққан бірнеше жұмысы болса, онда шыққан жылына қосымша «а», «б» және т.б. әріптері қосылады, мысалы, (Садуова, 2001а: 15), (Садуова, 2001б, 22).

Егер әдебиеттер тізімінде кириллицада ұсынылған жұмыстар болса, әдебиеттер тізімін екі нұсқада ұсыну қажет: біріншісі – түпнұсқада, екіншісі – романдалған әліпбимен (транслитерация – translit.ru).

Романдалған әдебиеттер тізімі келесідей болуы тиіс: автор(лар) (транслитерация) → (жақшадағы жыл)→мақала атауы транслитерацияланған нұсқада [мақала атауының ағылшын тіліне аудармасы төртбұрышты жақшада], орыс тіліндегі дереккөздің атауы (транслитерация, немесе ағылшын атауы – бар болса), ағылшын тіліндегі белгілермен шығыс деректері.

Мысалы: Gokhberg L., Kuznetsova T. (2011) Strategiya-2020: novye kontury rossiiskoi innovatsionnoi politiki [Strategy 2020: New Outlines of Innovation Policy]. Foresight-Russia, vol. 5, no 4, pp. 8–30.

Орыс және қазақ тіліндегі әдебиеттер тізімін ресімдеу стилі ҚР СТ 7.1-2003 «Библиографиялық жазба. Библиографиялық сипаттама. Жалпы талаптар мен құрастыру ережелері» (ҚЖБСҚК тізіміне кіретін басылымдарға қойылатын талап) бойынша.

Мысалы:

1. Walters H.R.J. Positron scatteringby atomic hydrogen at intermediate energies: 1s–1s–2s and 1s–2p transitions // J. Phys. B. – 1988. – Vol. 21. – P. 1893–1906.
2. Голант В.Е., Жилинский А.П., Сахаров С.А. Основы физики плазмы. – М.: Атомиздат, 1977. – С. 47-64.

Романдалған әдебиеттер тізімін, сондай-ақ ағылшын (басқа шетел) тіліндегі дереккөздерді әлеуметтік-гуманитарлық бағыттар үшін ресімдеу стилі - American Psychological Association (http://www.apastyle.org/).

Мысалы: Cramer W., Bondeau A., Woodward F.I., Brovkin V., Cox P.M., Fisher V., Foley J.A., Friend A.D., Kucharik C., Lomas M.R., (2001) Global response of terrestrial ecosystem structure and function to CO2 and climate change: Results from six dynamic global vegetation models. Glob. Change Biol., vol. 7, pp. 357–373.

Журналдың электрондық нұсқасын пайдаланған кезде, журнал мақаласының атауынан басқа, мақаланың DOI-ын да көрсету қажет.