ХХІ ҒАСЫРДАҒЫ МҰНАЙҒА ТӘУЕЛДІ ЭКОНОМИКАЛАРДЫҢ ҚИЫНДЫҚТАРЫ, ӘЛЕУЕТТЕРІ, ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ ЖӘНЕ ӘРТҮРЛЕНДІРУ НҰСҚАУЛАРЫ: НИГЕРИЯ МЕН ҚАЗАҚСТАННЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ

Аңдатпа

Нигерия мен Қазақстандағы шикі мұнайды барлау экономиканың басқа мұнай емес секторларының назардан тыс қалуына және экспорт пен валюта түсімінің жалғыз көзі ретінде мұнайға шамадан тыс тәуелділіктің артуына әкелді. Жылдар бойы екі ел мұнай кірістеріне тәуелділіктен аман қалып, белгілі бір деңгейде өсуге қол жеткізді. Дегенмен, технологиялық даму қарқыны мен қазба энергиясының балама көздерінің ашылуын, сондай-ақ әлемдік мұнай бағасының үздіксіз төмендеуін ескере отырып, мұнайдың әлемдік экономикадағы өзектілігін жоғалтуы уақыт мәселесі ғана. Осылайша, бұл экономикаларды әртараптандыру қажет. Жаңа және пайдаланылмаған секторларды зерттеу, болашақ өсу мен дамуды күшейту үшін ұлттық кірістің балама көздерін табу және инвестициялау қажет. Бұл зерттеу осы екі елдің мұнайға шамадан тыс тәуелділігінің әсерін анықтайды және олар үшін қолжетімді әртараптандырудың әлеуетті нұсқаларын ұсынады. Нәтижесінде, болашақ мұнайға деген сұраныстың ықтимал ығысуына қарамастан, әртараптандыру саясаты екі елде де сәтті болған жоқ. Сондықтан, бұл мақалада екі экономиканың әлемдік мұнай бағасына әлі де сезімтал болатыны туралы қорытынды жасалады.