ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҰЛТТЫҚ ИННОВАЦИЯЛЫҚ ЖҮЙЕСІНДЕ ШАҒЫН БИЗНЕСТІҢ КӘСІПКЕРЛІК БЕЛСЕНДІЛІГІН БАСҚАРУ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.63881/ejent2025v1i1a5Кілт сөздер:
кәсіпкерлік белсенділік, шағын бизнес, ұлттық инновациялық жүйе, институционалдық орта.Аңдатпа
Мақалада Қазақстанның ұлттық инновациялық жүйесі контекстінде шағын бизнестің кәсіпкерлік белсенділігін басқарудың теориялық-әдіснамалық тәсілдері қарастырылады. «Институционалдық-экожүйелік синтез» моделі ұсынылады, оған сәйкес кәсіпкерліктің нәтижелілігі институттар сапасының, ресурстардың қолжетімділігінің және мемлекет, бизнес, университеттер, инфрақұрылым мен нарық арасындағы кооперациялық байланыстар тығыздығының бірлескен әрекетімен қалыптасады. Шашыраңқы қолдау шараларынан транзакциялық шығындарды төмендетуге, қаржылық және кадрлық мүмкіндіктерді кеңейтуге және технологиялық трансфертті жеделдетуге бағытталған экожүйелік басқаруға көшу қажеттілігі негізделеді. Институционалдық, ресурстық, мінез-құлықтық, инновациялық-динамикалық және экожүйелік өлшемдерді қамтитын IEUPA интегралдық индексі негізінде тиімділікті көпфакторлы бағалаудың логикасы әзірленді. Көрсеткіштерді нормалау, өлшемдеу және валидациялау қадамдары, сондай-ақ деректер көздерінің нұсқалары (ресми статистика, сауалнамалар, сараптамалық бағалаулар) ұсынылады. Нәтижелердің практикалық маңыздылығы шағын бизнестің инновациялық өнімділігін және білімді коммерцияландыруды арттыратын өңірлер мен секторлар бойынша адрестік саясатқа арналған құралдар жиынтығын қалыптастырудан тұрады. Институционалдық ортадағы теңгерімсіздіктер мен әлсіз желілердің қаржылық ынталандырулардан қайтарымды төмендететіні көрсетілді; GEM, GII және OECD тәсілдерімен келісілген басқару тетіктері мен KPI ұсынылады.
