АЙМАҚТЫҚ ҚАҚТЫҒУЛАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАННЫҢ ТОҚЫМА ӨНЕРКӘСІБІ МЕН АГРОӨНЕРКӘСІПТІК КЕШЕНІНІҢ ДАМУЫНА ӘСЕРІ
##plugins.pubIds.doi.readerDisplayName##:
https://doi.org/10.63881/ejent2025v1i1a2Кілт сөздер:
Тоқыма өнеркәсібі, агроөнеркәсіптік кешен (АӨК), аймақтық қақтығыстар, географиялық кіріс-шығыс моделі (ГШМ).Аңдатпа
Бұл зерттеуде Ресей мен Украина қақтығысының Қазақстанның тоқыма өнеркәсібі мен агробизнесіне (АӨК) каскадтық әсерін географиялық кіріс-шығыс (КШШ) моделін қолдана отырып талдайды. Геосаяси тұрақсыздық пен санкциялар қысымы жағдайында Қазақстан Ресеймен және Украинамен тығыз экономикалық байланыстарының арқасында осал болып қалды, бұл ұлттық экономиканың негізгі салаларына әсер етті. Зерттеу 1990 жылдан 2023 жылға дейінгі кезеңді қамтиды және өндіріс, сыртқы сауда, макроэкономикалық көрсеткіштер және энергия тұтыну туралы деректерге сүйенеді. КШШ моделі бізге тоқыма өнеркәсібі, АӨК және энергетика арасындағы өзара тәуелділікті сандық бағалауға, сауда ағындарының өзгеруінің, импорттық шикізат құнының және көлік шығындарының осы салалардағы өндіріс пен жұмыспен қамтуға әсерін анықтауға мүмкіндік берді. Нәтижелер АӨК-те ең маңызды өзгерістер болғанын, тоқыма секторы шикізат құнының өсуіне және логистикалық бағыттардың өзгеруіне ерекше осал екенін көрсетеді. Зерттеуде Қазақстанның сыртқы экономикалық байланыстарын әртараптандыру және осы салалардың сыртқы соққыларға төзімділігін арттыру үшін бейімделу стратегияларын әзірлеу қажеттілігі атап өтіледі. Алынған деректер дәстүрлі нарықтарға тәуелділікті азайтуға және ұлттық экономиканың ішкі тұрақтылығын нығайтуға бағытталған экономикалық саясатты әзірлеу үшін негіз бола алады.
